małżeńska współność majątkowa adwokat separacja a rozwód warszawa

Co jest konkubinat?

Mianem konkubinatu określa się związek kobiety i mężczyzny żyjących razem jak mąż z żoną, którzy jednak nie decydują się z jakiś przyczyn na zawarcie związku małżeńskiego. Konkubinat bywa również nazywany związkiem nieformalnym lub wolnym. Osoby żyjące w konkubinacie pozostają we wspólnym stałym zamieszkaniu i pożyciu, utrzymując więź psychiczną i fizyczną oraz gospodarczą. Nie jest konkubinatem związek o luźnym charakterze, pozbawiony wyżej wskazanych więzi. Wielu ludzi myśli, że jeśli żyjąc przez kilka lat ze swoim partnerem, stają się prawnie mężem i żoną z takimi samymi prawami jak małżeństwa. Nie jest to prawda. W praktyce, takie pary nie mają prawie w ogóle praw porównywalnych do małżeństw czy członków związków partnerskich.

Konkubinatu nie można zarejestrować jak małżeństwa. W naszym prawie rodzinnym nie ma odpowiednich przepisów. Sąd Najwyższy, rozpatrując różne sprawy dotyczące par żyjących bez ślubu, orzekł, że konkubinat to stabilna, faktyczna wspólnota osobisto-majątkowa kobiety i mężczyzny.

Majątek w konkubinacie

Pomiędzy partnerami żyjącymi w konkubinacie nie powstaje w przeciwieństwie do małżonków ustrój wspólności ustawowej. Zarobki każdego z nich to ich prywatne pieniądze. To co kobieta lub mężczyzna zarobi i gdy partnerzy postanawiają nabyć coś wspólnie np. lokal mieszkalny, wówczas stosunki własnościowe kształtują się miedzy nimi na zasadzie zwykłej współwłasności. Sprzęty domowe choć używane przez partnerów wspólnie, należą wyłącznie do tego, który je kupił. Każde z nich ma określony udział proporcjonalnie do wniesionego wkładu finansowego, którym może swobodnie dysponować. Partnerzy mogą w dowolnej chwili dokonać podziału majątku będącego ich współwłasnością, który staje się wówczas ich majątkiem osobistym.

Dzieci i alimenty

Dziecko urodzone w małżeństwie automatycznie dostaje nazwisko ojca, natomiast dzieci urodzone z nieformalnego związku mają te same prawa co dzieci z małżeństwa. Przysługują im alimenty i spadek po rodzicach pod warunkiem, że zostało uznane przez ojca przed kierownikiem USC lub sądem opiekuńczym. Nie ma obowiązku alimentacyjnego na osobach żyjących w konkubinacie.

Dziedziczenie

Aby ustanowić partnera (partnerkę) swoim spadkobiercą, należy sporządzić testament.
Konkubenci nie dziedziczą po sobie jak mąż i żona. Tylko w przypadku dziedziczenia testamentowego, kiedy konkubent zapisze partnerowi testamentem swój majątek wówczas będzie dziedziczył. W innym przypadku nie dojdzie do dziedziczenia. Wynika to z faktu, iż osoby żyjące w konkubinacie nie dziedziczą po sobie z mocy ustawy. Jest to jedna z olbrzymich różnic między konkubinatem a małżeństwem. Małżonek dziedziczy po współmałżonku z mocy ustawy, czyli nawet w przypadku braku testamentu. Nie płaci również podatku od spadku czy darowizny. Konkubenci powołani do spadku będą musieli zapłacić podatek od spadku bo traktowani są jako osoby obce.

Umowy w konkubinacie

Wobec faktu, iż konkubinat nie podlega regulacji ustawowej osoby żyjące w wolnych związkach same podejmują czasem wysiłek zmierzający do usankcjonowania stosunków panujących między nimi. Zawierają wówczas tzw. umowy konkubenckie. W umowach tych regulowane są wzajemne obowiązki konkubentów o charakterze finansowym i niefinansowym. Umowy konkubenckie mogą przybierać np. formę umowy spółki, umowy darowizny, umowy użyczenia rzeczy do wspólnego korzystania.