Podstawową różnicą między spadkiem a darowizną jest chwila ich otrzymania. Darowiznę od darczyńcy otrzymuje się za życia a spadek po śmierci spadkodawcy. Umowa darowizny może być odwołana, zawarta pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu jej wykonania. Spadku nie można przyjąć pod żadnymi warunkami ani go odwołać. Prawa do spadku można się zrzec za życia lub odrzucić po śmierci spadkodawcy. W chwili przyjęcia darowizny lub objęcia spadku następuje przysporzenie majątkowe u osób, które nabyły te prawa. Z chwilą tą powstaje obowiązek podatkowy o czym należy pamiętać i zgłosić się do Urzędu Skarbowego w celu złożenia deklaracji podatkowej i rozliczenia z Urzędem.

Spadek to ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci i przechodzących na jego następców prawnych spadkobierców w drodze dziedziczenia.

Darowizna to umowa, którą można zawrzeć tylko między żyjącymi. Dotyczy zarówno przeniesienia prawa własności rzeczy, wierzytelności lub innego prawa majątkowego polegającego na przysporzeniu majątku obdarowanego a także na zmniejszeniu pasywów obciążających jego majątek. Umowa darowizny może polegać zarówno na działaniu jak i zaniechaniu np. daniu rzeczy, zapłacie sumy pieniężnej, niedochodzeniu roszczenia, przejęciu długu. Darowiznę należy traktować jako świadome, dobrowolne uszczuplenie swojego majątku i przysporzenie do majątku obdarowanego.

Istnieją sytuacje kiedy darczyńca chce odwołać swoją darowiznę względem obdarowanego, niezależnie od faktu czy zobowiązanie wynikające z umowy darowizny zostało już wykonane czy też nie. Przepisy prawa określają w jakich przypadkach odwołanie darowizny jest uzasadnione i dopuszczalne.

Darowizny przyjęte za życia wchodzą do masy spadkowej i są zaliczana do schedy w grupie osób mających prawo do zachowku. Jeżeli spadkodawca dokonał darowizny na rzecz osoby obcej lub spoza grupy zachowkowej wówczas okres zaliczania darowizny do masy spadkowej trwa 10 lat.

Zaliczanie darowizn przy dziale spadku występuje przy dziedziczeniu ustawowym. Zaliczanie darowizn i obliczaniu zachowku dochodzi przy dziedziczeniu testamentowym. Wyraźna wola darczyńcy lub spadkodawcy zawarta ww umowie darowizny lub testamencie ma decydujące znaczenie przy zaliczaniu lub niezaliczenia darowizn do schedy spadkowej.