zachowek warszawa

Zachowek to prawo

Zachowek to prawo a nie obowiązek, którego można dochodzić od spadkobierców w określonym czasie od chwili śmierci spadkodawcy. Zachowek zapewnia osobom wskazanym w ustawie prawo korzyści pieniężnych ze spadku. Korzyści te stanowią równowartość ½ części udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu, gdyby dziedziczył z ustawy. Osobie nie wskazanej w testamencie, a mającej prawo do spadku z mocy ustawy, przysługuje roszczenie o zachowek względem osób wyznaczonych przez spadkodawcę w testamencie czyli spadkobierców. Osoba uprawniona do zachowku otrzymuję pieniężną rekompensatę, natomiast nie staje się spadkobiercom, miedzy innymi nie odpowiada za długi spadkowe.

Powództwo z tytułu roszczenia o zachowek wytacza się przed Sądem ostatniego zamieszkania spadkodawcy. Jeżeli jego miejsca zamieszkania nie uda się ustalić, to wówczas Sądem właściwym dla miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego części. Zachowek jest płatny na wezwanie uprawnionego. Rozliczenie najczęściej dokonywane jest w formie pieniężnej. Dochodzenie roszczeń z tytułu zachowku przedawnia się z upływem 3 lub 5 lat w zależności od daty ogłoszenia testamentu.

Komu przysługuje prawo do zachowku

Uprawnionymi do zachowku są osoby powołane do spadku z ustawy: dzieci , wnuki, małżonek i rodzice spadkodawcy. Wskazanym osobom przysługuje prawo żądania od osób powołanych w testamencie do spadku, sumy pieniężnej stanowiącej równowartości należnego im zachowku. Rodzice są uprawnieni do zachowku jedynie w sytuacji, gdy spadkodawca nie miał dzieci a wnuki jedynie w przypadku gdy dzieci spadkodawcy nie żyją.

Komu nie przysługuje prawo do zachowku

  • Małżonkowi, gdy spadkodawca wystąpił o rozwód z winy tego małżonka,
  • Osobie , która zrzekła się dziedziczenia,
  • Osobie, która odrzuciła spadek,
  • Osobie, która została wydziedziczona lub uznana za niegodna dziedziczenia.

Spadkodawca może wydziedziczyć dzieci, małżonka, i rodziców tylko w testamencie. Powód wydziedziczenia musi jasno wynikać z treści testamentu i muszą być podane przyczyny tego wydziedziczenia tzn.

  • Wydziedziczony postępuje w sposób sprzeciwiający się woli spadkodawcy
  • Wydziedziczony dopuszcza się przestępstwa przeciwko spadkodawcy i jego bliskich
  • Wydziedziczony nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych

Wydziedziczenie nie nastąpi jeżeli spadkodawca przebaczy osobie uprawnionej do zachowku.

Obliczanie zachowku

Obliczanie zachowku polega na ustalaniu wysokości sumy pieniężnej, jakiej osoba uprawniona do zachowku może domagać się od spadkobiercy wymienionego w testamencie. Wysokość zachowku wynosi połowę sumy, jak aby przypadała danej osobie, gdyby miało miejsce dziedziczenie ustawowe. W przypadku osób małoletnich i stale niezdolnych do pracy, wysokość zachowku zwiększa się do 2/3 udziału. Zachowek jest zawsze rozliczany w postaci pieniężnej.

Do zachowku dolicza się darowiznę uczyniona przez spadkodawcę na rzecz osoby uprawnionej do zachowku. Darowizna podlega doliczeniu niezależnie od tego, czy nadal znajduje się u osoby uprawnionej, czy też uległa zużyciu bądź zniszczeniu. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest wnuk spadkodawcy, zalicza się mu należny zachowek, także darowiznę dokonana na rzecz jego rodzica, czyli dziecka spadkodawcy.

Do zachowku między innymi nie dolicza się:

  • Drobnych darowizn,
  • Darowizn dokonanych przed więcej niż 10 laty, licząc wstecz od daty otwarcia spadku,
  • Darowizn dokonanych na rzecz osób nie będących spadkobiercami,
  • Darowizn uczynionych kiedy spadkodawca nie miał dzieci, chyba, że darowizna została dokonana nie mniej niż 300 dni przed urodzeniem się dziecka,
  • Darowizn dokonanych dla małżonka dokonanych przed ślubem.

Zapraszamy,

Kancelaria Prawna
Zofia Krakowian-Witkowska
i Wsp. Sp. k., Warszawa